ความรู้สำหรับประชาชน

รายการความรู้

pexels-mkbasil-247040
บุหรี่กับสุขภาพ

วันที่ 20 เดือนมกราคม พ.ศ.2552บุหรี่เป็นสารเสพติดชนิดหนึ่งและเป็นสาเหตุของโรคหลายชนิด เช่น มะเร็งปอด มะเร็งกล่องเสียง มะเร็งช่องปาก โรคถุงลมโป่งพอง ฯ และเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตก่อนวัยอันสมควรที่สำคัญที่สุดด้วย ทั้ง ๆ ที่สามารถป้องกันได้โดยการเลิกสูบบุหรี่ การสูบบุหรี่นับเป็นการเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคร้ายต่าง ๆ กว่า 25 ชนิดอีกด้วย เช่น โรคระบบหลอดเลือดและหัวใจ มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ มะเร็งไต มะเร็งปากมดลูกปัจจุบันมีผู้เสียชีวิตจากโรคที่มีผลสืบเนื่องจากการสูบบุหรี่ปีละ 4 ล้านคนทั่วโลก จากข้อมูลทางระบาดวิทยาขององค์การอนามัยโลกบ่งชี้ว่า ในอีก 20 ปีข้างหน้าจะมีผู้เสียชีวิตจากบุหรี่ถึงปีละ 10 ล้านคน โดยร้อยละ 70 อยู่ในประเทศกำลังพัฒนา บุหรี่นอกจากจะบั่นทอนสุขภาพของตัวผู้สูบแล้ว ยังส่งผลต่อคนใกล้เคียงรวมถึงทารกที่อยู่ในครรภ์ของมารดาที่สูบบุหรี่ด้วย ควันบุหรี่นอกจากจะมีสารนิโคตินซึ่งเป็นสารเสพติดแล้ว ยังมีสารประกอบไม่ต่ำกว่า 4,000 ชนิด ทั้งในรูปของก๊าซที่เป็นสารพิษ สารที่ทำให้เกิดการระคายเคืองและสารก่อมะเร็งต่าง ๆ ซึ่งก่อให้เกิดอันตรายเมื่อสูดดมเข้าสู่ร่างกาย บุหรี่เป็นสาเหตุของการสูญเสียทรัพยากรมนุษย์และเศรษฐกิจของประเทศเป็นอันมาก โดยเฉพาะ ด้านสุขภาพอนามัย ซึ่งปัจจุบันพบว่ายังมีคนไทยสูบบุหรี่เป็นประจำเป็นจำนวนถึง 10.2 ล้านคน และส่วนใหญ่อยู่ในวัยทำงาน คือ อายุ 25 - 60 ปี และจากข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติ …

อ่านเพิ่มเติม 9 Oct 2025
academic pic
วิธีการตรวจหามะเร็งปากมดลูก

วิธีการตรวจหามะเร็งปากมดลูก วันที่ 20 เดือนมกราคม พ.ศ.2552 การตรวจหามะเร็งปากมดลูกทำได้อย่างไร มะเร็งปากมดลูกเป็นโรคที่สามารถสืบค้นและป้องกันได้ โดยการตรวจภายในเพื่อค้นหามะเร็งปากมดลูก เรียกว่า การตรวจแป็ปสเมียร์ เป็นการตรวจภายในแล้วใช้ไม้พายเล็ก ๆ ป้ายบริเวณปากมดลูก เพื่อนำเซลล์ไปตรวจหาความผิดปกติในระยะก่อนเป็นมะเร็ง หรือที่เป็นมะเร็งระยะก่อนลุกลาม ใช้เวลาในการตรวจประมาณ 5 นาที โดยไม่มีความเจ็บปวดใด ๆ ขณะตรวจเลย สตรีที่มีเพศสัมพันธ์แล้วทุกช่วงอายุ ควรได้รับการตรวจภายในหามะเร็งปากมดลูกด้วยการตรวจแป็ปสเมียร์ปีละ 1 ครั้ง อย่างสม่ำเสมอ ที่โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลใกล้บ้าน การตรวจภายในไม่ใช่เรื่องน่าอายหรือมีความเจ็บปวดใด ๆ เลย สตรีควรพิทักษ์สิทธิในร่างกายเราและป้องกันการเกิดโรคซึ่งสามารถจะป้องกันด้วยตัวเราเอง การเตรียมตัวในการตรวจแป็ปสเมียร์ควรจะตรวจทันทีที่นึกได้ว่าปีนี้ยังไม่ได้ตรวจภายใน โดยวันที่จะมาตรวจภายใน • ไม่ควรจะเป็นวันที่มีประจำเดือน และควรตรวจหลังประจำเดือนหมดไปแล้ว 2 สัปดาห์ • งดเพศสัมพันธ์และงดการสวนล้างช่องคลอดในวันก่อนตรวจ 1 วัน นอกจากการตรวจหามะเร็งปากมดลูกแล้ว เรายังสามารถป้องกันการเกิดมะเร็งปากมดลูกได้ด้วยการ • ไม่สำส่อน • งดสูบบุหรี่ • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ • พักผ่อนให้เพียงพอ • ดูแลรักษาความสะอาดของร่างกายและอวัยวะสืบพันธุ์ • ทำจิตใจให้เบิกบาน แจ่มใส

อ่านเพิ่มเติม 9 Oct 2025
academic pic
คำแนะนำการตรวจคัดกรองมะเร็ง

ถึงแม้ว่าโรคมะเร็งจะเป็นโรคที่ร้ายแรง แต่มะเร็งที่เป็นกันมากทั้งในเพศชายและเพศหญิงในประเทศไทย เช่นมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม และมะเร็งต่อมลูกหมาก ล้วนเป็นมะเร็งที่สามารถป้องกันและตรวจพบได้ก่อนตั้งแต่ในระยะแรก ซึ่งสามารถรักษาให้หายได้หากปฏิบัติตามแผนการตรวจค้นหามะเร็งตามช่วงอายุทั้งเพศชายและเพศหญิง ดังที่จะได้กล่าวต่อไป นอกจากนี้การตรวจสุขภาพประจำปียังเป็นการช่วยให้ทราบภาวะสุขภาพของตนเอง และความผิดปกติของร่างกายบางอย่างได้ก่อนที่โรคต่างๆ จะเป็นมาก การส่งเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคมีบทบาทสำคัญยิ่งในปัจจุบัน การตรวจร่างกายประจำปีจะเป็นกลไกอันหนึ่งทางการแพทย์ที่จะใช้ตรวจพบโรคตั้งแต่เนิ่น ๆ ก่อนที่โรคจะเป็นมากแล้ว การตรวจค้นหามะเร็งระยะเริ่มแรก เป็นการตรวจร่างกายของบุคคลที่มีสุขภาพสมบูรณ์ ที่ไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ เพื่อค้นหามะเร็งตั้งแต่ระยะเพิ่งเริ่มก่อตัว ซึ่งสามารถจะบำบัดรักษาให้หายได้ หลักการตรวจค้นหามะเร็งในระยะเริ่มแรก มีหลักการที่สำคัญคือ การสอบถามประวัติโดยละเอียด การตรวจร่างกายโดยละเอียด และการตรวจทางห้องปฏิบัติการ/ ใช้เครื่องมือพิเศษ การสอบถามประวัติโดยละเอียด มีความสำคัญเพราะว่าประวัติต่าง ๆ อาจเป็นแนวทางเบื้องต้นที่ช่วยในการวินิจฉัยได้ การสอบประวัติส่วนตัว เช่น 1. ผู้ที่สูบบุหรี่มาก ๆ เป็นระยะเวลานาน ๆ จะมีโอกาสเป็นมะเร็งปอดมากกว่าผู้ที่ไม่สูบบุหรี่ 2. ผู้ที่มีประวัติการร่วมเพศตั้งแต่อายุน้อย มีคู่นอนตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป หรือมีประวัติติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์มาก่อน 3. ประวัติครอบครัว มะเร็งส่วนใหญ่ไม่ใช่โรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม แต่มีมะเร็งบางชนิดที่สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ โดยเฉพาะการมีประวัติญาติใกล้ชิด เช่น บิดา มารดา พี่ น้อง เป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก มะเร็งเต้านม มะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งรังไข่ …

อ่านเพิ่มเติม 9 Oct 2025
academic pic
ทำอย่างไรไม่ให้เป็นมะเร็ง

ทำอย่างไรไม่ให้เป็นมะเร็ง โรคมะเร็งเป็นโรคร้ายแรงที่ทุกคนไม่ต้องการให้เกิดขึ้นกับตัวเอง ซึ่งมีวิธีปฏิบัติตนเพื่อลดโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง ดังนี้ • ไม่สูบบุหรี่ เลิกเคี้ยวหมาก ไม่ดื่มสุรามากจนเกินไป • รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ โดยเพิ่มอาหารที่มีปริมาณกากใยสูง เช่น ผัก ผลไม้ ธัญพืช เป็นต้น • หลีกเลี่ยงจากสารก่อมะเร็ง เช่น สารเคมีต่างๆ การสูดดมควันบุหรี่ หรือควันจากท่อไอเสีย หรือน้ำมันเบนซิน อาหารใส่ดินประสิว อาหารรมควัน อาหารที่ไหม้เกรียมจากการปิ้ง ย่าง ทอด และไม่รับประทานอาหารที่มีเชื้อราขึ้น เป็นต้น • ลดอาหารไขมันสัตว์ และเนื้อสัตว์สีแดง • หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่ร้อนจัด • ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไวรัสตับอักเสบชนิดบีในเด็กแรกเกิด • ป้องกันการติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับ โดยเลิกรับประทานปลาน้ำจืดดิบ ๆ ที่มีเกล็ด • หลีกเลี่ยงการได้รับแสงแดดจัด ๆ เป็นเวลานาน • ผ่อนคลายความเครียด และให้ร่างกายได้พักผ่อน • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ • ตรวจสุขภาพประจำปี และตรวจหามะเร็งระยะเริ่มแรก โดยเฉพาะอย่างยิ่งมะเร็งที่สามารถตรวจพบได้ในระยะแรก คือ มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม …

อ่านเพิ่มเติม 9 Oct 2025
academic pic
ปัจจัยเสี่ยงและอาการของมะเร็ง

ปัจจัยเสี่ยงและอาการของมะเร็ง วันที่ 20 เดือนมกราคม พ.ศ.2552 โรคมะเร็ง หมายถึง โรคที่เนื้อเยื่อ(เซลล์) ของร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงโดยการแบ่งตัวอย่างรวดเร็ว ลุกลามไปยังอวัยวะใกล้เคียง หรือแพร่กระจายไปตามอวัยวะที่สำคัญต่าง ๆ ปกติโรคมะเร็งจะไม่ติดต่อจากคนหนึ่งไปยังอีกคนหนึ่ง แต่โรคมะเร็งในบางกลุ่มจะมีการถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก เป็นต้น และมะเร็งบางชนิดอาจจะมีสาเหตุมาจากการติดเชื้อไวรัส เช่น มะเร็งปากมดลูก มะเร็งโพรงหลังจมูก มะเร็งตับ เป็นต้น การติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิดทำให้เกิดมะเร็งกระเพาะอาหาร เป็นต้น สาเหตุของการเกิดโรคมะเร็ง : การเกิดโรคมะเร็งเป็นกระบวนการหลายขั้นตอน มีกลไกสลับซับซ้อน ที่ทำให้เซลล์ปกติกลายเป็นเซลล์ มะเร็ง สาเหตุหรือปัจจัยบางอย่างมีส่วนส่งเสริมให้เป็นโรคมะเร็ง ดังนี้ • การติดเชื้อไวรัสและแบคทีเรียบางชนิด เช่น ไวรัสตับอักเสบ เอชพีวีไวรัส เป็นต้น • พยาธิใบไม้ในตับ จากการรับประทานอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดโรคมะเร็งตับและทางเดินน้ำดี • สารเคมีและสารก่อมะเร็งต่างๆ เช่น สารแอสเบสตอส นิเกิล โครเมี่ยม ดินประสิว ควันบุหรี่ เป็นต้น • โรคมะเร็งชนิดที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม เช่น มะเร็งเต้านม …

อ่านเพิ่มเติม 9 Oct 2025